Het boek
“De Aanslag” gaat over Anton, een jongen die zijn gezin in de Tweede
Wereldoorlog door de Duitsers verloren heeft. Anton zijn gezin is vermoord
omdat een NSB’er doodgeschoten was voor het huis van de buren. Antons buren hebben
toen het lichaam voor het huis van Anton en zijn gezin gelegd, zodat de NSB’ers
de buren zouden verdenken i.p.v. hunzelf. Tijdens het boek komt hij in alle stadia van
zijn leven iedereen die iets te maken had met de moord op zijn ouders tegen.
Harry Mulisch
heeft een boek geschreven met een erg intrigerende verhaallijn.
Het verhaal
begint gelijk met de complexe moord op Antons ouders, erg zwaar aan het begin
van een boek. Ook heeft Anton hierdoor grote innerlijke conflicten. Wie had de
moord kunnen voorkomen en wie niet? Wie moet hij vergeven en waarom de een wel
en de ander niet?
Je kan
zien dat Harry Mulisch veel gebruik v]maakt van detail. Zo valt een Duitser
over een fiets als hij achteruitloopt. Dit maakt het lezen extra leuk. Hij
besteedt alleen niet hele pagina’s aan het beschrijven van een locatie. De
setting kan daarom overal plaatsvinden. Wel beschrijft Mulisch de sfeer heel
goed. Je weet wat Anton moet voelen op dat moment. Zelf vind ik het prettig als
ik zelf ik kan beelden hoe de ruimte eruit ziet, om mijn fantasie een beetje op
te wekken. Ik vind deze schijfwijze dus prettig, maar ik kan begrijpen dat
mensen met iets minder fantasie liever hebben dat alles duidelijk uitgelegd
wordt.
Anton
twijfelt ook veel over van alles, wie en wat is goed en slecht.
Het lot
speelt in “De Aanslag” een enorme rol. Anton komt iedereen die met de moord op
zijn familie te maken heeft tegen op de meest rare locaties, zoals een
begrafenis en het grootste protest van Europa. Hierdoor verrast het boek je
steeds, maar wordt het steeds onrealistischer.
Het
verhaal heeft ook zeer verrassende karakters. Zo is er onder andere een
alcoholistische verzetsman die wilde dat het oorlog was. Door deze karakters
wordt het boek interessant. Maar vooral ook leuk om te lezen.
In het
boek komen ook steeds weer conflicten voor. Iedere keer als Anton iemand tegen
komt, had die de dood op zijn ouders kunnen voorkomen en dan hebben ze een
woordenwisseling waarom het zo (niet) had moeten zijn. Deze discussies zijn
zeer interessant omdat je dan ziet dat niemand echt een keuze had. Door deze
discussies gaat ook Anton anders denken over de avond dat zijn ouders en broer
doodgeschoten werden.
Het boek
is niet heel erg spannend, er gebeurt niet heel erg veel en je krijgt vooral de
standpunten van de karakters te zien.
De titel
is zeer goed. Hij is kort en krachtig en het hele boek draait om dat moment.
Mulisch
laat soms een situatie zien door de ogen van een ander. Dit doet hij alleen
niet vaak waardoor je niet goed weet hoe iets precies gebeurt.
Dit boek
heeft een heel eigen plot, maar de ontwikkelingen in dit boek zijn te
verwachten. Je weet wie er later een grote rol gaan spelen en je weet dat Anton
iemand gaat ontmoeten. In het hele boek wordt helemaal geen afloop
gesuggereerd, het slechte is al gebeurd en Anton probeert een gewoon leven te
leiden. Dat er geen slechte afloop gesuggereerd wordt in combinatie met dat
niemand op de proef gesteld wordt zorgt ervoor dat je niet heel erg snel neigt
om de hele nacht het boek uit te lezen.
“De
Aanslag” zou dus een redelijke bestseller moeten worden, terwijl ik nog niet
eens naar de algemene interesse van de tweede wereldoorlog heb gekeken.